Küresel Sağlıkta Paradigma Değişimi: Vital Strategies CEO’sundan Kritik Uyarılar

Küresel halk sağlığı kuruluşu Vital Strategies CEO’su Mary-Ann Etiebet, ABD fonlarındaki kesintilerin ardından yaşanan krizin, küresel sağlık yatırımlarında köklü bir reform fırsatı yarattığını vurguladı. Sağlık vergilerini ve temel veri sistemlerini savunan Etiebet, ulusal sağlık bütçelerinin bağımsızlaştırılması çağrısında bulundu.

Küresel halk sağlığı kuruluşu Vital Strategies’in CEO’su Mary-Ann Etiebet, ABD hükümetinin küresel sağlık alanındaki kapsamlı politika değişiklikleri ve fon kesintilerinden kaynaklanan tabloyu değerlendirdi. Göreve gelişinden kısa bir süre sonra yaşanan ve kendisinin “ateşle vaftiz” olarak nitelendirdiği süreci anlatan Etiebet, bu kesintilerin hayatlara ve geçim kaynaklarına mal olduğunu ifade etti.

Etiebet, yaşanan krizin küresel sağlık finansmanında bir “tektonik plaka kaymasına” yol açtığını belirterek, sağlık yatırımlarındaki geleneksel “kıtlık zihniyetinin” terk edilmesi gerektiğini söyledi. “Bağışçı fonu durduğunda, doğru şekilde yaparsak iş ve etki hala sürdürülmelidir” diyen CEO, kalıcı çözümün temel sağlık sistemlerini desteklemekten ve bağışçı finansmanına bağımlı olmayan yapılar kurmaktan geçtiğini vurguladı.

“Sağlık Vergileri, Ulusal Bütçelerin Yüzde 40’ını Karşılayabilir” Hükümetlere tütün, alkol ve şekerli içecekler üzerindeki sağlık vergilerini artırma çağrısında bulunan Etiebet, bu yöntemin gelir artırıcı, sağlık yükünü azaltıcı ve hayat kurtarıcı “üçlü kazanç etkisine” sahip olduğunu savundu. Projeksiyonlara göre; söz konusu ürünlerin fiyatının beş yıl içinde küresel olarak yüzde 50 oranında artırılması durumunda 3,7 trilyon dolarlık kaynak yaratılabileceği ve bu tutarın düşük ile orta gelirli ülkelerdeki ulusal sağlık bütçelerinin yaklaşık yüzde 40’ını destekleyebileceği öngörülüyor.

Bu alanda uluslararası düzeyde hareketlilik yaşandığını aktaran Etiebet, Senegal’in tütünle ilgili ek yasa çıkardığını; Etiyopya ve Ruanda’nın üç ürün grubunda adımlar attığını ve Güney Afrika’nın şekerli içecekler özelinde yeni bir tasarıyı onayladığını hatırlattı. Vergi oranlarının henüz arzu edilen seviyede olmadığını belirten Etiebet, “Ülkelerin bu politikaları sadece hazırlamakla kalmayıp fiilen hayata geçirmeleri büyük bir ilerlemedir” dedi.

Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Veri Altyapısının Önemi Etiebet, bulaşıcı olmayan hastalıklara (NCD) yeterli yatırım yapılmamasının temel nedenlerinden birinin eksik veri altyapısı olduğunu ifade etti. Mevcut verilerin genellikle modelleme ve tahminlere dayandığını vurgulayan Etiebet, doğum/ölüm kayıtları ile ulusal kimlik sistemlerinin entegre olduğu temel halk sağlığı veri sistemlerine yatırım yapılmasının zorunlu olduğuna dikkat çekti.

Yapay zekâ gibi yeni teknolojilerin sağlık sektöründeki kullanımına ilişkin uyarılarda da bulunan CEO, inovasyonlardan sonuç alabilmek için öncelikle veri, yönetişim ve sağlık çalışanı kapasitesi gibi temel altyapılara yatırım yapılması gerektiğini belirtti.