Resolve to Save Lives Raporu: “7-1-7 Protokolü” Salgınların Yayılmasını Sınırlandırıyor
7-1-7 protokolü
Küresel sağlık kuruluşu Resolve to Save Lives tarafından yayımlanan rapora göre; ilk vakayı 7 günde tespit etmeyi, 1 günde yetkililere bildirmeyi ve 7 günde müdahaleyi öngören “7-1-7 hedefi”, Güney Sudan, El Salvador ve Uganda’daki son salgınlarda hastalıkların yayılmasını kontrol altına almada etkili oldu.
Küresel sağlık kuruluşu Resolve to Save Lives (RTSL), salgın hastalıkların yayılmadan önlenmesini amaçlayan “7-1-7 hedefi” protokolüne ilişkin güncel saha verilerini yayımladı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Dünya Bankası gibi uluslararası kurumlar tarafından da desteklenen protokol; ilk vakanın ortaya çıkmasından sonraki 7 gün içinde tespit edilmesini, tespitin ardından 1 gün içinde halk sağlığı yetkililerine bildirilmesini ve bildirimden sonraki 7 gün içinde erken müdahale adımlarının tamamlanmasını içeriyor.
Kuruluşun yayımladığı “Olmadı” (It Didn’t Happen) adlı raporun son bölümünde, söz konusu erken müdahale sisteminin üç kıtadaki on bir ülkede nasıl uygulandığına dair güncel örneklere yer verildi. Resolve to Save Lives Salgın Önleme ve Birincil Sağlık Hizmetleri Kıdemli Başkan Yardımcısı Amanda McClelland’ın değerlendirmelerine dayanan veriler, uluslararası sınırları aşan krizlerde hazırlık yatırımlarının etkisini ortaya koydu.
Güney Sudan ve El Salvador’daki Erken Müdahale Sonuçları Rapora göre, Aralık 2024’te Güney Sudan’da bir sağlık merkezine başvuran semptomatik bir hasta ile başlayan kolera riski, hızlı finansman ve özel ekiplerin devreye girmesiyle 6 doğrulanmış vaka ile sınırlandırılarak salgına dönüşmeden kontrol altına alındı.
El Salvador’da ise 2025 yılı içinde sıtma endemik bölgelerinden dönen mevsimlik işçiler arasında potansiyel bir salgın riski saptandı. Sağlık yetkililerinin uyguladığı hızlı tarama ve günlük veri takibi sonucunda 113 sıtma vakası tespit edildi. Protokol kapsamında 1 gün içinde yapılan bildirimler ve hedeflenmiş vektör kontrolü sayesinde hastalığın ileriye dönük bulaşması engellendi ve ülkenin “sıtmasız” statüsü korundu.
Uganda ve Sınır Ötesi Koordinasyon Raporda, sistemin mevcut sağlık altyapısını test etme ve iyileştirme işlevine Uganda örneğiyle dikkat çekildi. 2000-2022 yılları arasındaki Ebola müdahalelerinde laboratuvar gecikmeleri ve aşı dağıtımındaki yavaşlıkları analiz eden Uganda sağlık yetkililerinin, sistemi iyileştirmesinin ardından 2025 yılında ortaya çıkan yeni bir Ebola vakasını 10 gün içinde tespit ederek hızla müdahale aşamasına geçebildiği belirtildi.
Aralık 2024’te Tayland-Myanmar sınırında yaşanan kolera tehdidi ise sınır ötesi koordinasyonun önemini gösterdi. Myanmar’da iki kişinin ölümüyle sonuçlanan vakaların ardından, önceden oluşturulmuş ortak protokoller sayesinde Tayland yetkililerinin kendi sınırları içinde henüz vaka görülmeden koruyucu önlemleri başlatabildiği ifade edildi.
Yaklaşık 90 Ülkede Uygulanıyor Kanada, İngiltere ve ABD gibi yüksek gelirli ülkelerde düşen aşılama oranları nedeniyle kızamık gibi hastalıkların yeniden canlandığına dikkat çekilen raporda, salgınlara karşı erken müdahale yatırımlarının kritik olduğu vurgulandı. Bugüne kadar Avrupa dışında kalan bölgelerde yaklaşık 90 ülkede uygulanması desteklenen 7-1-7 protokolünün, küresel düzeyde daha geniş bir kabul görmesi gerektiği çağrısı yapıldı.